Evropska unija bi mogla prekinuti veze s Izraelom, uspostavljene međusobnim ugovorom potpisanim 1995. godine, zbog rata u Gazi koji traje od oktobra 2023. godine, otkriva Politico.
Oglas
Procurjeli nacrt liste potencijalnih mjera Evropske unije, koji je sastavila Evropska služba za vanjsko djelovanje i u koji je Politico imao uvid, sadrži niz opcija uključujući i “potpunu suspenziju” Sporazuma o pridruživanju između EU i Izraela, koji omogućava bliske odnose u oblasti trgovine i druge oblike saradnje.
Druge prijedloge čini djelimična suspenzija sporazuma, što bi zahtijevalo jednoglasnu podršku svih 27 država članica.
Međutim, analiza navodi da bi “suspenzija trgovinskog poglavlja” sporazuma “ukinula trgovinske povlastice za izraelske proizvode pri ulasku na tržište EU i mogla bi se donijeti kvalifikovanom većinom u Vijeću”, što bi povećalo šanse da mjera bude usvojena.
Potencijalna zabrana uvoza svih proizvoda iz ilegalnih naselja na Zapadnoj obali zahtijevala bi punu saglasnost država članica. Ipak, u dokumentu se navodi da bi pojedine države mogle ovu politiku primijeniti na nacionalnom nivou.
Alternativni prijedlozi uključuju isključenje Izraela iz EU programa za studente i naučnike, poput Erasmusa i Horizona, ili ograničavanje tehničke saradnje i memoranduma o razumijevanju.
Visoka predstavnica EU za vanjsku politiku Kaja Kallas zadužena je da izradi prijedloge nakon sastanka evropskih lidera u junu, s fokusom na to koje bi se mjere mogle poduzeti protiv Izraela uprkos protivljenju čvrstih saveznika poput Mađarske i Njemačke.
Do toga je došlo nakon što je EEAS u svojoj reviziji utvrdio da “postoje indikacije da je Izrael prekršio svoje obaveze u oblasti ljudskih prava iz člana 2 Sporazuma o pridruživanju između EU i Izraela”.
“Kao odgovor na terorističke napade od 7. oktobra 2023, Izrael je pokrenuo intenzivnu vojnu kampanju, uključujući upotrebu oružja širokog dejstva u gusto naseljenim područjima, te ozbiljna ograničenja u pogledu ulaska i distribucije osnovnih dobara i usluga u Gazu”, navodi se u procjeni.