Privredna komora Republike Srpske uspostavila je Centar za zelenu tranziciju koji pruža podršku preduzećima u smanjenju troškova poslovanja i unapređenju energetske efikasnosti. Kroz dva programa do sada je podržano 30 preduzeća, dok su aktivnosti usmjerene ka prilagođavanju evropskim tržišnim zahtjevima postale ključno pitanje za izvoznike. Cilj Centra je olakšati prelazak na održivije poslovanje i očuvanje konkurentnosti na tržištu.
U Banjaluci je uspostavljen Centar za zelenu tranziciju pod okriljem Privredne komore Republike Srpske, koji će dodatno podržati domaće privrednike u smanjenju troškova i unapređenju energetske efikasnosti. Centar funkcioniše kroz dva programa koja su do sada obuhvatila 30 preduzeća, a njegova misija je obezbjediti pomoć u prilagođavanju novim zahtjevima evropskog tržišta.
U fokusu Centra za zelenu tranziciju su aktivnosti povezane s energetskom efikasnošću, obnovljivim izvorima energije, ESG standardima i digitalizacijom. Cilj je približiti domaćim kompanijama alate potrebne za stvaranje održivijeg poslovanja, što postaje sve važnije za preduzeća koja izvoze, sarađuju s međunarodnim partnerima ili su dio lanaca snabdijevanja velikih evropskih kompanija.
Privredna komora Republike Srpske već godinama realizuje projekte koji promoviraju zelenu ekonomiju, a osnivanjem ovog Centra, okupljena su stručna znanja i alati za podršku privredi. Nakon što je formirana Mreža industrijske energetske efikasnosti Republike Srpske, 2021. godine, započete su aktivnosti usmjerene na promociju energetskih ušteda i povezivanje institucija s preduzećima.
Konferencija “Zelena ekonomija – pokretač održivog razvoja privrede Republike Srpske”, održana u Trebinju 2023. godine, okupila je više od 100 učesnika i značajno doprinijela promociji zelene ekonomije. Također, realizovan je projekat “Low Plastic Zone” uz podršku GIZ-a koji ima za cilj smanjenje upotrebe jednokratne plastike.
Jedna od ključnih usluga novog Centra je “Partner za zelenu tranziciju”. Ova usluga je razvijena u okviru projekta “Digitalno održiva zelena tranzicija malih i srednjih preduzeća u Republici Srpskoj – DiGreenSMEs”, koji se implementira uz finansijsku podršku Evropske unije i Vlade Savezne Republike Njemačke.
Preduzeća kojima je potrebna podrška u korištenju resursa, digitalnih rješenja i prilagođavanju tržišnim zahtjevima mogu dobiti stručnu pomoć i konkretna rješenja putem analize poslovanja i definisanja mjera za unapređenje. Do sada je više od 70 polaznika pohađalo ESG akademiju, a 27 polaznika obuke za konsultante steklo je znanja o evropskim propisima i karbonskom otisku.
Jedan od važnih ciljeva Centra je priprema preduzeća za evropsko tržište kroz razumijevanje zahtjeva Mehanizma za prekogranično prilagođavanje ugljenika EU, poznatog kao CBAM. Ovaj mehanizam obuhvata proizvode iz sektora poput cementa, željeza i čelika, te određuje kako emisije nastale u proizvodnji utiču na uvoz na evropsko tržište.
Od 1. januara 2026. godine, CBAM će biti u punoj primjeni, što zahtijeva od preduzeća da prate i izvještavaju o svojim emisijama. Privredna komora Republike Srpske organizovala je više od deset obuka o pripremi CBAM izvještaja kako bi omogućila kompanijama da se upoznaju sa zahtjevima i procedurama izvještavanja.
Centar za zelenu tranziciju stoga obezbjeđuje dugoročnu podršku privredi, a njegov cilj je da pomogne domaćim kompanijama da održivo posluju, smanje troškove, unaprijede efikasnost i ostvare konkurentnost na evropskom tržištu.