Nakon što su srbijanski mediji objavili vijest o smrti Ratka Mladića 27. augusta 2026. godine, na društvenoj platformi Telegram počelo je intenzivno veličanje njegovih ratnih zasluga. Istraživanje portala Detektor pokazalo je da su u tom procesu aktivno učestvovali i kanali sa bliskim vezama prema ruskim medijima i propagandi.
U trenutku kada je vijest o smrti bivšeg komandanta Glavnog štaba Vojske Republike Srpske (VRS) izazvala reakcije na društvenim mrežama, brojne proruseske Telegram zajednice su ga prikazale kao herojsku ličnost. Mladić, koji je bio osuđen za genocid u Srebrenici i druge ratne zločine, predstavljao je simbol otpora za mnoge, uključujući i ruske vojne blogere i proruske aktiviste.
Jedan od kanala koji je aktivno učestvovao u ovom narativu je Balkanar, koji je citirao prethodne objave i istakao da je „rat u bivšoj Jugoslaviji pratio brojne incidente etničke netrpeljivosti, ali je Mladić bio demonizovan kao međunarodni zlikovac.“ Ovaj kanal, povezan sa ruskim militarističkim medijem Rybar, kucao je niz poruka koje su umanjivale obim zločina koje je počinio.
Mihail Zvinčuk, iza kojeg stoji kanal Rybar, označen je kao propagandista od strane vlada Sjedinjenih Američkih Država, Velike Britanije i Evropske unije. Unatoč sankcijama, nastavlja dolaziti u Bosnu i Hercegovinu, gdje snima izvještaje o izborima.
Povezanost Telegrama i ruske propagande
Analitičarka Nataša Kilibarda navodi da Telegram igra važnu ulogu u širenju dezinformacija, iako nije primarna platforma za propagandu. „Takve platforme omogućavaju širenje narativa koji se zatim prenose na druge mreže i medije“, ističe Kilibarda. Poruke o Mladiću, prema njenim riječima, koriste se za reaktivaciju postojećih narativa o ratu.
Sa druge strane, kanali povezani s ruskim biznismenima poput Konstantina Malofejeva također su uputili poruke podrške, nazivajući Mladića „komandantom koji se borio za opstanak srpskog naroda“. Ove poruke, zajedno sa isticanjem njegove „taktičke genijalnosti“, pridonose njegovoj glorifikaciji.
Reakcije navijača i lokalnih zajednica
Navijači fudbalskog kluba Zenit iz Sankt Peterburga su, uz poruku „Heroji žive vječno”, također odali priznanje Mladiću. U prvim danima nakon njegovo smrti, srpski nacionalistički Telegram kanali su brzo reagovali, pozivajući na vapaj i odavanje počasti ratnom komandantu.
Politički analitičar Mirza Buljubašić ističe da se na Telegramu ne širi samo revizionističko sjećanje, već se prošlost koristi da bi se tumačila sadašnjost. „Mladić postaje figura koja povezuje sukob u Bosni i Hercegovini i Hrvatskoj sa savremenim ruskim konfliktima s Zapadom“, ukazuje Buljubašić.
Dejan Berić, ruski dobrovoljac u sukobu u Ukrajini, također je napisao biografiju u čast Mladiću, prikazujući ga kao junaka kojeg su zadesile nepravde. Mnogi kanali su poruke podrške nastavili plasirati, osnažujući narative koji ga predstavljaju kao heroja, unatoč presudama međunarodnih tribunala.
Tekstovi i objave koje glorificiraju Mladića prisutni su na brojnim mrežama, što dovodi do zabrinutosti zbog mogućnosti preoblikovanja percepcija o ratu iz devedesetih. Iako je veličanje ratnih zločinaca zakonom zabranjeno u Bosni i Hercegovini, Telegram ostaje platforma koja omogućava anonimnost i širenje sadržaja koje bi na drugim mrežama bilo cenzurirano.